İlçemiz Hakkında

Salı, 22 Eylül 2009 12:42 |

GENEL BİLGİ

aksu

İlçe genelde düzlük bir arazi yapısına sahip olup, Yukarı Karaman Mahallesindeki Termessos Milli Parkı, ormanlık araziye sahiptir Termessos Milli Parkı, Merkez Mahalle kuzeybatı kısımları dağlık sayılabilecek bölgelerdir. Yukarı Karaman mevkiinde bulunan Dağlar; İlçe Emniyet Müdürlüğümüze, 12 km, Antalya İl Merkezine 14 km uzaklıkta, Asar mevkiinde bulunan 1.265 m yüksekliğindeki Güllük Dağı ile 941 m yüksekliğindeki Asar Dağı Ekşili beldesine 30 km, Döşemealtı İlçesine 26 km, Antalya İl Merkezine ise 45 km uzaklıkta bulunmaktadır.

TARİHİ

İlçemiz; Adını Düden şelalesini besleyen Kırkgöz gölünden alarak;1934 yılında Korkuteli Kızılcadağ mevkiinden gelen ailelerin yerleşmesi ile Kırkgöz – Yeniköy olarak kurulmuştur.Daha sonra zamanın Antalya Valisi Haşim İşcan tarafından 60 adet iskân evi yaptırılmış ve bu konutlara Kıbrıs’tan gelen 60 Türk vatandaşı aile yerleştirilmiştir.Bölgede göçebe olarak yaşayan yörüklerinde yerleşik düzene geçmesiyle genişleyen bir köy olmuştur. Antalya’ya 20 km uzaklıkta olup, Antalya –Burdur karayolu üzerindedir.

1970’li yıllarda Döşemealtı Nahiye Müdürlüğü olması nedeni ile kepez üstünde ulunan: Duacı, Kirişçiler, Kevşirler, Başköy,Odabaşı, Selimiye,Dereli, Çıplaklı, Kızıllı, Ekşili, Karaveliler, Killik, Camili, Ahırtaş, Bıyıklı, Kömürcüler, Yağca, Çığlık, Nebiler, Yukarı Karaman (Şimdi Düzlerçamı), Yeşilbayır Dağbeli, Bademağacı, Köyleri Döşemealtı nahiyesine bağlanmıştır.1973 yılında Dağbeli ve Bademağacı belediyeleri kurulmuş olmasına rağmen İlçemizin Antalya ya yakın olması merkez olma özelliğini korumasını sağlamıştır. Kırkgöz-Yeniköy 17Aralık1977 yılında 2.711 nüfusa ulaşarak belediye teşkilatı kurmuş ve“Döşemealtı kasabası” unvanını almıştır.

Yeniköy’ün döşemealtı adını alışı ise şöyle olmuştur: Antik çağda Pamfilya kentleri ile Pisidia kentlerinin birbirine bağlayan yollardan birisi olan Derbent boğazındaki döşeme taş yolundan almıştır. Bizans, Selçuklu, Osmanlı dönemlerinde de işlevini sürdürmüş olan döşeme yol yakın zamana kadar Yörükler tarafından göç yolu olarak kullanılmıştır. Döşeme taşlardan oluşan bu yol döşemealtı platosuna adını vermiş olup 4 m genişliğindedir. Bu nedenle yöre halkı“ döşeme” yolun geçtiği boğazı “döşeme boğazı”, yolun altında kalan düzlüğü de; “ Döşemealtı” olarak adlandırmıştır.

İlçemiz uzun yıllar tarıma dayalı bir ekonomiye sahip olmuş; başta pamuk, zeytin, buğday, arpa, mısır, yulaf, susam, soğan, narenciye ile her türlü sebze ve meyve üreticiliği geçim kaynağı olmuştur. Ayrıca küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığı ile döşemealtı halısı dokumacılığı başka bir geçim kaynağını oluşturmuştur. Fakat günümüzde bölgenin imara açılmış olması tarım arazilerinin azalmasına sebep olmuş, Organize Sanayi Bölgesinin kurulması ile iş istihdamı bu yöne kaymıştır.

Döşemealtı İlçesine 2004 yılında 5393 sayılı yasa ile Çıplaklı köyü 4. mahalle olarak katılmış,6450 olan nüfusu 7311’e, 2007 yılı sayımları ile de 12.078’e ulaşmıştır. 5747 sayılı,"Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde ilçe kurulması ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun”ile Yeşilbayır, Düzlerçamı ve Çığlık belediyelerinin kapatılıp mahalleye dönüştürülmesiyle Antalya da kurulan 5 merkez ilçeden birisi olmuş ve bu katılımlarla nüfusu 25.000’e çıkmıştır.

Termessos Antik Kenti, Antalya'nın 30 kilometre kuzeybatısında yer alır. Denizden ortalama yüksekliği 200 metre olan Antalya Dağları çevresindeki travertenlerden 1.665 metre yükseklikte, Güllük Dağı'nın tepesinde doğal bir platform üzerine kurulmuştur. Termessos'un, huzur veren ve el değmemiş görünümüyle diğer antik kentlerden daha farklı ve etkileyici bir havası vardır. Doğal ve tarihi zenginliklerinden ötürü, şehir adını taşıyan Milli Park kapsamına alınmıştır. Roma ve Grek kentlerinin aksine Termessos Anadolu'nun içlerinden gelen Solymnler, tarafından kurulmuştur.

Yazıtlarda da kendilerini Pamphylia'nın yerli halklarından biri olan Solymnler olarak belirtmektedirler. Dilleri Pisidia'nın bir lehçesi olarak görünmektedir. İlk olarak Bellerophon öyküsünde İliada'da adı geçse de asıl Büyük İskender'in bölgeye gelişiyle tarih sahnesinde görülmektedir. İlk refah çağını Hellenistik dönemde, ikincisini ise Roma döneminde yaşamıştır. Termessos Halkı Roma senatosu tarafından Roma halkının dostu ve müttefiki olarak kabul edilmiş ve Termossos'lulara kendi yasalarını kendilerinin yazması hakkı da verilmiştir. Önemli kalıntılardan olan 4200 kişi kapasiteli tiyatro Hellenistik Çağ'da yapılmış, Roma döneminde onarım görmüştür.

Batı tarafı açık, diğer tarafları sütunlu galerilerle çevrili Agora; 6 yükseklikteki platform üstünde oturan kahramanlık anıtı Hereon, Korint düzenli tapınak, Zeus Solymeus Tapmağı, Küçük ve Büyük Artemis Tapınakları, Gymnasium ve gözetleme kuleleri, ev kalıntıları diğer önemli kalıntılarıdır. Bunların dışında pek çok anıt ve 1200 ün üzerinde kaya mezarı bulunmaktadır. Ayrıca, Termessos Antik Kenti çeşitli yerlerde halen görülebilen birçok sarnıca sahiptir.
Termossos'un önemli diğer özelliği de güney, batı ve kuzeyinde bulunan mezarlıklardır. En ilginç olanları kayaya oyulmuş mezarlar ile tapınak biçiminde inşa edilmiş ve lahit mezarlardır. Şehrin görülebilen bir diğer kalıntısı da sur duvarlarıdır

NASIL GİDİLİR ?

Döşemealtı İlçesi Antalya Merkezinde olduğu için her türlü Antalya İline gelen hava, deniz, karayolları araçları ile ulaşım imkanı sağlanmaktadır.

TARİHİ YERLER

Tarihi Kırkgöz Han
II. Gıyaseddin Keyhüsrev Bin Keykubat tarafından (1236-1246) zamanında yapılmıştır.

Antalya Burdur yolu üzerinde Antalya'ya 30 km. uzaklıkta bulunan Kırkgöz Han'ı kitabesine göre II. Gıyaseddin Keyhüsrev Bin Keykubat tarafından 1236 - 1246 yılları arasında yapılmıştır. Osmanlılar zamanında onarılmıştır. Beden duvarlarından dısarıya doğru fırlayan abidevi portalı bezemesizdir. Tonazla örtülü uzun ve yatay bir holden sonra (15x49m.) 51x49m. genişliğinde büyük bir avluya girilmektedir. Bu avlunun doğu ve batısında kalın kesme taş payeler kesme taşdan sivri kemerli revarklar sıralanmıştır. Giriş kapısının arkasında sivri beşik tonozlu iki eyvan bulunmaktadır. Bu bölümlerin diğer bölümlerden farklı oluşu özel bir nitelik taşıdığını göstermektedir. Kuzey cephesini içeriden tamamen kapatan tonozla örtülü olan kesme taştan bir bölüm bulunmaktadır. Hanın yapı malzemesini moloz taş duvarlar oluşturmaktadır. Revak kemerlerinin arasındaki dolgular Osmanlı dönemine aittir. Avlu çevresindeki bölümler yuvarlak kemerlerle birbirlerine ve duvarlara bağlanmıştır. Döşemealtı belediyesinin talebi üzerine Vakıflar Bölge Müdürlüğünce restorasyon çalışmalarına başlanmış olup, kısa sürede tamamlanarak turizme açılmıştır.

Antik Yol
Döşemealtı'na ismini veren Antik Yol-Derbent Bogazı. Antik çagda Panmhylia kentleriyle pisidia kentlerini birbirine baglayan yollardan biri olan Derbent bogazi, Bizans, Selçuklu, Osmanli dönemlerinde de islevini sürdürmüs, hatta yakin zamanlara kadar Yörüklerin göç yolu olmustur.

2000 yil boyunca islevini sürdüren bu yolda kontrol altinda tutmak amaciyla çesitli dönemlerde askeri konak olarak kullanilmis yapilar bulunmaktadir. Döseme taslardan olusan bu yol Dösemealti platosuna adini vermistir. Yol yüzeyi üzerinde 4 m genisliginde tas döselidir. Bu nedenle yöre halki bu yola kisaca “döseme”, yolun geçtigi bogaza “Döseme bogazi”, yolun altinda kalan düzlüge de “DÖSEMEALTI” denmistir. Ilk baslarda fotografta görülen düzlüge ve buradaki bir grup köye; daha sonralarinda platonun tamamina, nahiye merkezine ve belediyeye antik yoldan esinlenerek “DÖSEMEALTI” adinin verilmis olmasi bu yolun yöre için tasidigi önemi vurgular.

Karain Mağarası
Antalya’nın 27 km. kuzeybatısında, Döşemealtı Bölgesi’nin Yağca Köyü içinde 1946 yılında Prof. Dr. Kılıç Kökten tarafından bulunmuş ve kazılar 1973 yılına kadar sürdürülmüştür.

Anadolu’da Paleolitik dönemin en önemli merkezi olan bu mağara, Şam (Katran) Dağı’nın Akdeniz’e bakan yamaçlarındaki Mezozoik (İkinci) zamana (yaklaşık 225-65 milyon yıl önce) ait kalkerler içinde, dar giriş ve geçitlerle birbirine bağlı üç boşluktan oluşur. Derinliği 50 m.’yi aşar. En üstteki birinci boşluk beş gözlüdür. Kademeli olarak derinleşerek birbirini izleyen daha küçük ikinci ve üçüncü boşluklarda sarkıt ve dikitler görülür.

Karain’in Öküzini, Çakırini mağaraları ile Beldibi, Belbaşı kaya sığınaklarından oluşan bütünü içinde önemli bir yeri vardır. Karain Paleolitik Çağ’dan Demir Çağı’na değin kullanılmıştır. Grek ve Roma dönemlerinde de dinsel bir merkez olduğu duvarlarında görülen Eski Grekçe yazıtlardan, adaklık ya da mumluk olarak kullanılmış nişlerden ve en üst dolgulardan çıkan çanak çömlek ve kandil parçalarından anlaşılmaktadır.

1985 yılında tekrar başlatılan kazılarda, ele geçen hayvan kalıntılarının aralarında fil, suaygırı, aslan, zürafa gibi bugün Anadolu’da soyu tükenmiş olanların da bulunduğu, sırtlan, ayı, öküz, at, geyik yaban koyunu dağ keçisi gibi memeliler, çeşitli kemiriciler ve yumuşakçaların varlığı saptanmıştır. Ayrıca yabani incir, buğday, zeytin gibi bazı bitki kalıntıları da ele geçmiştir. Her katta ele geçen yanmış kemik ve odun kömürü parçaları, Karain insanlarının başlangıçtan beri ateşi kullandıklarını gösterir.

Alt Paleolitik Çağ’a ait “el baltası” gibi çift yüzeyli aletlerle birlikte ele geçen taş aletler, Orta Paleolitik’ten (yaklaşık 140 bin-40 bin yıl önce) Üst Paleolitik’e (yaklaşık 40 bin-10 bin yıl önce) doğru gelindikçe çeşitlenmektedir. Bu son evredeki taş aletler, daha çok kemik aletlerin biçimlendirilmesinde kullanılmıştır. Anadolu’nun bilinen bu en eski prehistorik mağarasında birçok taştan aletler yanında Musterien Çağ’da yaşamış olan Neanderthal tipinde bir insan dişi ile mağara ayısı ve mağara aslanı dişleri bulunması, mağarayı birden üne kavuşturmuştur.

Gene mağaranın dolguları içinde Orta Paleolitik dolgulardan çıkarılan bir çocuk azıdişi ve kafatası parçasından Neanderthal insanının Anadolu’da da yaşamış olduğu kanıtlanmıştır.

Arkeolojik kazılar sürdürülmekte olup, burada bulunan eserler, mağara yanındaki küçük bir müze ile Antalya Müzesi’nde sergilenmektedir. Mağaraya müzeden alınacak bir rehber eşliğinde girilmesi gerekir. Karain’in hemen yakınındaki Öküzini ve Çakırini’ne ise Üst Paleolitik dönemden başlayarak yerleşilmiştir. Öküzini’nin duvarındaki öküz resminin benzerlerine Avrupa’daki mağaralarda da rastlanmıştır.

Kocain Mağarası
Antalya'nın 45 km kuzeyinde ilçemiz sınırları içinde yer alır. Mağaraya, Antalya-Burdur karayolundan Camili- Killik- Ahırtaş köyleri üzerinden ulaşılır.

Türkiye'nin en geniş ağzına ve tek parça olarak en büyük galerisine sahip bir mağaradır. Kocain Mağarası 600 metre uzunluğunda, girişinde 35 m., içerde 75 m. genişliğinde, bazı yerlerde 50-60 m. yüksekliği olan çok büyük bir salondan ibarettir.

Kocain Mağarası'nın ağzında Prehistorik devirlerde, daha sonra da Romalılar zamanında iskan edildiğine dair kalıntılar mevcuttur. İçinde çimentolu sarnıçların bulunması, tarihi devirlerde de oturulmuş olduğuna bir delil olarak gösterilebilir.

Mağara, iç içe meydana gelmiş iki büyük salon ve bu iki boşluğu ayıran dev dikitlerden oluşmuştur. Dev istalagmit kolonları yanında gayet güzel beyaz kristalizasyonlar da bulunmaktadır.